Elk jaar geef ik tijdens de communicatiecursus van studenten Biomedische Wetenschappen van het radboudumc het vak ‘Futures Thinking’. Op het eerste gezicht lijkt het misschien een vreemde combinatie, toekomstdenken in een communicatiecursus voor biomedische studenten. Maar niets is minder waar.

Hoe ziet technologie eruit voorbij het capitalisme? The Elephant in the Waiting Room is een verzameling van tien sciencefictionverhalen gecureerd door het Eindhovense Baltan Laboratories over hoop, tragedie en wedergeboorte voor een wereld die haar einde lijkt te naderen. Ik schreef ‘Mokosh’ Knitwork’ als een toekomstige geschiedenis over een vrouwelijke hackergroep in Oekraïne.

Cijfers boeien me niet zo veel, zei een klant ooit tegen me. Zij was verantwoordelijk voor jaarlijkse rapportages over universiteiten. Cijfers waren, zeg maar, haar levenswerk. Toch deden verhalen haar veel meer. Cijfers zijn belangrijk, ze vormen de basis. Maar was als je besluiten wil maken voor een toekomst, waarvan de cijfers nog niet bekend zijn? Een pleidooi voor meer verbeeldingskracht in toekomstscenario’s.

Wie bij oud worden denkt aan grijze haren en een krakkemikkig lijf is duidelijk nog niet aangeschoven bij de Toekomsttafel. In het project Toekomsttafels in samenwerking met Van Bommel van Dam zetten we ouderen in de hoofdrol in toekomstverhalen van #bejaardentok tot generatiehuizen.

Fascisme is een slechte strategie voor de lange termijn. Wie natuursystemen en ecosystemen bestudeert, ziet hoe de natuur voortvarend afrekent met vernietigende vormen van dominantie en controle. De natuur is dus zelf antifa, oftewel antifascistisch. Hier deel ik zes manieren om via biomimicry te leren je te verzetten tegen fascisme.

Kunnen we ons een toekomst voorstellen waarin technologie en ecologie in elkaar overvloeien en zo betekenisvolle, zorgzame omgevingen en systemen creëren?

Mijn mantra bij toekomstdenken is het maximaal oprekken van de verbeeldingskracht, bijna het tegenovergestelde van wat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Wageningen UR doen in hun landbouw- en natuurverkenning voor 2050. Zij laten zien dat de doelen voor natuur, water en klimaat haalbaar zijn, maar doen dat binnen strak afgebakende kaders. De twee scenario’s verschillen sterk in ruimtelijke, sociale en ecologische impact, maar blijven onverbiddelijk ‘inside the box’.

Last Friday's Next Nature's Biodesign Festival was an entangled blur of ideas, concepts, prototypes and above all: a menagerie of people of all sorts of backgrounds. If you missed, it, don't worry, I'll give you the highlights.

Leven is de enige manier

om met bladeren vergroeid te raken,

op het zand naar adem te happen,

op vleugels proberen op te vliegen

Met SymbioStad maakte de toekomstecoloog samen met Lux Nijmegen ruimte om te dromen over een stad ontwikkeld door en voor mens, plant en dier.

Hoe zou het zijn om te wonen in een stad die ons ontworpen door mens, plant en dier? Met levende huizen die ademen, bijen die meepraten over stadsontwikkeling en landbouw in Agri-torens? Voor het Klimaatfestival van de Hortus in Amsterdam schreef ik dit toekomstverhaal over de stad Amsterdam.

In 3,8 miljard jaar heet de natuur geweldige dingen uitgevonden: hoe te vliegen, zonlicht om te zetten in energie en van CO2 bomen te maken. Biomimicry is innovatie geïnspireerd door de natuur op drie niveaus: de natuur als model, maat en mentor. Leer hoe je biomimicry zelf kunt inzetten.