Toekomstverkenning en toolkit voor natuurmonitoring

Klant

Verbeterprogramma VHR-Natuurmonitoring (VVM) van BIJ12 (de twaalf provincies)

 

Instrumenten

Trendverkenning, horizon scanning, STEEP-analyse, impactanalyse, scenario-ontwikkeling, trend dashboard, audioverhalen

 

De natuur staat onder druk, soorten verdwijnen en leefomgevingen verslechteren. Nederland en Europa kennen ambitieuze doelen voor natuur- en soortherstel die nauwkeurig worden gemonitord, steeds vaker met hoogtechnologische instrumenten zoals eDNA, satellieten en AI. Het Verbeterprogramma VHR-Natuurmonitoring (onder BIJ12, de twaalf provincies) werkt aan een landelijk meetnetwerk met uniforme, open data. Om grip te krijgen op de opgave in een wereld in transitie voerde ik een trendverkenning met impactanalyse uit, ontwikkelde in drie co-creatieve sessies drie scenario’s voor natuurmonitoring en ontwikkelde een Scenariotoolkit.

 
 
 

Aanpak

In een diepgaande verkenning bracht de Toekomstecoloog samen met het programmabureau van het VVM 105 ontwikkelingen in kaart via een horizonscan en STEEP-analyses. Vervolgens werden in drie co-creatieve workshops met experts uit het werkveld toekomstwebben en cross-impactanalyses uitgevoerd om de vijf belangrijkste drivers te identificeren. In een trend dashboard kon aan deze vijf ‘knoppen’ gedraaid worden om drie scenario’s te maken: Natuurdataportaal (technofix), Green Data Hub (marktwerking) en ECo Netwerk (citizen science).

In het voortraject werden ook drie natuur-geïnspireerde meetnetwerken verkend: een rivier (met centrale portaalfunctie, uniformiteit en schaalbaarheid), een inktvis (met centrale aansturing en lokale autonomie) en een schimmelnetwerk (democratisch, transparant en open). Deze natuurlijke modellen hielpen om buiten de gebaande paden te denken en nieuwe structuren voor natuurmonitoring te bedenken.

De inzichten vormden de basis voor de ontwikkeling van drie speculatieve scenario's, inclusief drie audioverhalen, en een praktische Scenariotoolkit die helpt risico’s, kansen en robuuste elementen in kaart te brengen.

 
 

Impact


⧁ 105 onderzochte signalen en 3 expert interviews leidde tot 11 trendkaarten, 5 wild cards en 3 praktische toekomstscenario’s


⧁ Scenariotoolkit voor toekomstchecks van projecten en beleid rond natuurmonitoring in de 12 provincies


⧁ Versterkte samenwerking tussen ecologen, technologen en beleidsmakers op natuurmonitoring


⧁ Audioverhalen maakten mogelijke toekomsten concreet en tastbaar.

 

Quotes

 

“Marjolein combineert prikkelende creativiteit met analytisch onderzoek en zorgvuldige uitwerking. Ze heeft op prachtige visuele en tekstuele manieren, verschillende mogelijke toekomsten voor natuurmonitoring in Nederland voor ons grijpbaar gemaakt en ons praktische tools meegegeven om daar het gesprek over te blijven voeren.”

Lid programmabureau VVM

 
 

“Ik was onder de indruk va de gedegen voorbereiding van elke sessie, waarin we duidelijk konden voortbouwen op haar brede kennis van het domein.”

Lid programmabureau VVM

 
 

Wil jij hier ook mee aan de slag?

Vorige
Vorige

Egel, rivier en gierzwaluw ontwerpen de Markt in Den Bosch

Volgende
Volgende

Serious game natuurinclusief ontwerpen in de gebouwde omgeving